Chính phủ vừa ban hành Nghị định số 68/2026/NĐ-CP ngày 05/3/2026, đánh dấu một bước ngoặt lớn trong công tác quản lý thuế đối với hộ kinh doanh (HKD) và cá nhân kinh doanh (CNKD). Nghị định này không chỉ điều chỉnh ngưỡng doanh thu chịu thuế mà còn siết chặt trách nhiệm của các nền tảng thương mại điện tử, tạo ra một môi trường kinh doanh minh bạch và hiện đại hơn. Cùng Kế Toán Hà Nội điểm nhanh các thay đổi mới nhất trong bài viết bên dưới.
Nâng ngưỡng doanh thu không chịu thuế lên 500 triệu đồng
Một trong những thay đổi đáng chú ý nhất tại Nghị định 68/2026/NĐ-CP chính là việc nới lỏng ngưỡng doanh thu miễn thuế. Quy định mới giúp giảm bớt gánh nặng tài chính và thủ tục hành chính cho các hộ kinh doanh quy mô nhỏ.
Quy định đối với HKD, CNKD mới bắt đầu hoạt động
Đối với các cá nhân, hộ kinh doanh mới gia nhập thị trường, việc xác định nghĩa vụ thuế dựa trên thời điểm bắt đầu và mức doanh thu thực tế:
- Hoạt động trong 6 tháng đầu năm: Nếu doanh thu thực tế từ 500 triệu đồng trở xuống, chủ hộ phải thông báo doanh thu 6 tháng đầu năm chậm nhất ngày 31/7 và doanh thu 6 tháng cuối năm chậm nhất ngày 31/01 năm sau.
- Hoạt động trong 6 tháng cuối năm: Với mức doanh thu từ 500 triệu đồng trở xuống, chỉ cần thông báo doanh thu thực tế chậm nhất là ngày 31/01 của năm dương lịch tiếp theo.
- Trường hợp vượt ngưỡng: Ngay khi doanh thu lũy kế vượt quá 500 triệu đồng, HKD phải chuyển sang khai thuế theo quý kể từ quý phát sinh sự thay đổi này.
Chế độ áp dụng từ năm kinh doanh tiếp theo
Sau năm đầu tiên, phương pháp quản lý thuế sẽ được định hình dựa trên kết quả kinh doanh trước đó:
-
Nếu doanh thu thực tế vẫn duy trì từ 500 triệu đồng trở xuống, HKD tiếp tục thực hiện chế độ thông báo doanh thu theo Điều 8 của Nghị định.
-
Ngược lại, nếu doanh thu thực tế phát sinh trên 500 triệu đồng, HKD bắt buộc phải thực hiện khai thuế theo quy định tại Điều 10. Điều này đảm bảo tính công bằng giữa các đơn vị kinh doanh có quy mô khác nhau.
Phân loại phương pháp khai thuế theo quy mô doanh thu
Nghị định 68/2026/NĐ-CP thiết lập các quy tắc rõ ràng về tần suất khai thuế GTGT và thuế TNCN, dựa trên doanh thu năm để tối ưu hóa công tác quản lý.
Quy định về khai và nộp thuế Giá trị gia tăng (GTGT)
Việc phân loại kỳ hạn khai thuế giúp các hộ kinh doanh chủ động hơn trong việc cân đối dòng tiền:
- Doanh thu từ 50 tỷ đồng trở xuống: Áp dụng hình thức khai và nộp thuế GTGT theo quý.
- Doanh thu trên 50 tỷ đồng: Bắt buộc thực hiện khai và nộp thuế GTGT theo tháng.
Phương pháp tính và quyết toán thuế Thu nhập cá nhân (TNCN)
Nghị định đưa ra hai lựa chọn phương pháp tính thuế TNCN để phù hợp với đặc thù quản trị của từng hộ kinh doanh:
-
Phương pháp Thuế suất x Doanh thu: Thực hiện khai và nộp theo quý, trùng với thời hạn của thuế GTGT.
-
Phương pháp Thu nhập tính thuế x Thuế suất: HKD thực hiện khai tạm nộp theo tháng hoặc quý (trên cùng hồ sơ thuế GTGT). Cuối năm, cá nhân phải thực hiện quyết toán thuế TNCN.
-
Lưu ý: Nếu số tạm nộp thấp hơn số quyết toán, người nộp thuế phải nộp bổ sung nhưng không bị tính tiền chậm nộp. Nếu nộp thừa, sẽ được xử lý hoàn thuế hoặc bù trừ theo quy định.
-
Trách nhiệm của sàn Thương mại điện tử và nền tảng số
Trong bối cảnh kinh tế số bùng nổ, Nghị định 68/2026/NĐ-CP đã cụ thể hóa vai trò của các chủ quản nền tảng trong việc hỗ trợ cơ quan thuế thu đúng, thu đủ.
Nghĩa vụ khấu trừ và nộp thay của chủ quản nền tảng
Các sàn thương mại điện tử (TMĐT) hoặc nền tảng số có chức năng đặt hàng và thanh toán trực tuyến (cả trong và ngoài nước) hiện nay đóng vai trò như một “đại lý thuế”:
- Có trách nhiệm khấu trừ, khai thay và nộp thay số thuế cho mỗi giao dịch của HKD, CNKD trên sàn.
- Việc thực hiện phải tuân thủ nghiêm ngặt các danh mục và quy trình tại Nghị định 117/2025/NĐ-CP.
Trách nhiệm tự kê khai của cá nhân kinh doanh
Đối với các trường hợp kinh doanh trên nền tảng số không có chức năng thanh toán/đặt hàng trực tuyến:
- HKD, CNKD cư trú phải tự chịu trách nhiệm kê khai và nộp thuế theo định kỳ.
- Nếu tổng doanh thu (bao gồm cả tại địa điểm cố định và trên sàn) trên 3 tỷ đồng hoặc lựa chọn phương pháp tính thuế theo thu nhập, cá nhân phải thực hiện tổng hợp để quyết toán thuế TNCN năm. Số thuế đã bị sàn khấu trừ trước đó sẽ được trừ vào số thuế phải nộp cuối cùng.
Quy định chuyển tiếp và xử lý tồn kho cho năm 2026
Để đảm bảo quyền lợi cho người nộp thuế khi chuyển sang quy định mới, Nghị định cũng đưa ra các hướng dẫn chi tiết về việc điều chỉnh hợp đồng và kê khai tài sản.
Điều chỉnh thuế cho hợp đồng thuê bất động sản
Đối với các hợp đồng cho thuê bất động sản ký trước 01/01/2026 và còn thời hạn trên 6 tháng:
- Nếu đã nộp thuế GTGT và TNCN, HKD được quyền điều chỉnh theo ngưỡng doanh thu không chịu thuế mới (500 triệu đồng).
- Trường hợp mức doanh thu còn lại vẫn trên 500 triệu đồng thì tiếp tục nộp thuế theo Nghị định mới, phần thuế đã nộp thừa sẽ được xử lý hoàn trả hoặc bù trừ.
Xác định chi phí từ hàng tồn kho và máy móc thiết bị
Để chuẩn bị cho kỳ tính thuế năm 2026 theo phương pháp mới, HKD cần đặc biệt lưu ý:
- Phải thực hiện xác định và ghi nhận giá trị hàng tồn kho, máy móc, thiết bị tại thời điểm 31/12/2025.
- Bảng kê hàng tồn kho phải được gửi cho cơ quan thuế cùng với hồ sơ thuế Quý I/2026 hoặc chậm nhất ngày 20/4/2026.
- Cảnh báo: HKD phải hoàn toàn chịu trách nhiệm về tính chính xác của bảng kê này. Cơ quan thuế tiếp nhận để quản lý nhưng không đồng nghĩa với việc hợp thức hóa nguồn gốc hàng hóa nếu có vi phạm.
