Năm 2026 ghi nhận những bước chuyển mình mạnh mẽ trong cải cách thủ tục hành chính dành cho cộng đồng doanh nghiệp. Trong đó, các quy định mới nhất từ Cục Thuế cùng sự ra đời của Thông tư 90/2026/TT-BTC, Thông tư 121/2026/TT-BTC và Luật sửa đổi số 76/2025/QH15 đã chuẩn hóa lại toàn bộ quy trình giải thể. Nhằm giúp các chủ doanh nghiệp nắm vững pháp lý, tránh rủi ro phát sinh, Kế Toán Hà Nội xin làm rõ bức tranh toàn cảnh về lộ trình giải thể doanh nghiệp cập nhật mới nhất dưới đây.
Điểm bắt đầu thủ tục giải thể doanh nghiệp năm 2026
Việc xác định đúng cơ quan tiếp nhận hồ sơ đầu tiên là bước quyết định giúp doanh nghiệp tiết kiệm thời gian, công sức và tránh tình trạng hồ sơ bị trả về do sai tuyến.
Doanh nghiệp đăng ký theo cơ chế liên thông
Nếu doanh nghiệp hoạt động bình thường, thành lập theo Luật Doanh nghiệp và sở hữu mã số doanh nghiệp đồng thời là mã số thuế, điểm bắt đầu thủ tục sẽ là Cơ quan Đăng ký kinh doanh (ĐKKD).
Theo cơ chế liên thông tự động, Cơ quan ĐKKD sau khi tiếp nhận yêu cầu sẽ trực tiếp truyền dữ liệu sang Cơ quan Thuế để phối hợp xử lý nghĩa vụ thuế. Doanh nghiệp thực hiện theo phương thức này sẽ không cần nộp Mẫu 24/ĐKT (ban hành kèm Thông tư 90/2026/TT-BTC) ở bước khởi đầu, trừ khi có yêu cầu riêng biệt từ cơ quan quản lý. Lộ trình này cũng sẽ kết thúc hoàn toàn tại Cơ quan ĐKKD.
Tổ chức đăng ký thuế trực tiếp với Cơ quan Thuế
Đối với các đơn vị, tổ chức nộp thuế không áp dụng cơ chế liên thông mà thực hiện đăng ký thuế trực tiếp, quy trình giải thể phải khởi động ngay tại Cơ quan Thuế quản lý trực tiếp.
Doanh nghiệp bắt buộc phải hoàn thiện và nộp Mẫu 24/ĐKT (ban hành kèm Thông tư 90/2026/TT-BTC) làm cơ sở làm việc ban đầu. Toàn bộ quá trình theo dõi, kiểm tra nghĩa vụ và nhận kết quả đóng mã số thuế/chấm dứt hoạt động đều được xử lý và khép lại hoàn toàn tại Cơ quan Thuế.
Hồ sơ giải thể theo cơ chế liên thông mới
Đối với khối doanh nghiệp áp dụng cơ chế liên thông giữa Cơ quan ĐKKD và Cơ quan Thuế, bộ hồ sơ giải thể cần chuẩn bị đầy đủ các văn bản theo đúng mẫu biểu quy định.
Các giấy tờ bắt buộc trong bộ hồ sơ
-
Thông báo giải thể: Sử dụng chính xác Mẫu số 30 ban hành kèm theo Thông tư 121/2026/TT-BTC.
-
Báo cáo thanh lý tài sản: Bản tổng hợp chi tiết toàn bộ quá trình xử lý, thanh lý tài sản của doanh nghiệp.
-
Danh sách chủ nợ và số nợ đã thanh toán: Văn bản xác nhận đã hoàn tất 100% nghĩa vụ tài chính, bao gồm tiền nợ thuế, tiền đóng bảo hiểm xã hội (BHXH), bảo hiểm y tế (BHYT), bảo hiểm thất nghiệp (BHTN) cho người lao động phát sinh sau khi có quyết định giải thể.
Trách nhiệm pháp lý của người quản lý doanh nghiệp
Pháp luật quy định rất chặt chẽ về tính trung thực của hồ sơ giải thể. Những người giữ chức danh quản lý bao gồm: Thành viên Hội đồng quản trị (công ty cổ phần), Thành viên Hội đồng thành viên (công ty TNHH), Chủ sở hữu công ty, Chủ doanh nghiệp tư nhân, Giám đốc/Tổng giám đốc, Thành viên hợp danh và Người đại diện theo pháp luật phải chịu trách nhiệm hoàn toàn về tính chính xác của dữ liệu kê khai.
Trong trường hợp phát hiện hồ sơ giả mạo hoặc thông tin không đúng sự thật, các cá nhân nêu trên phải liên đới chịu trách nhiệm thanh toán toàn bộ quyền lợi chưa giải quyết của người lao động, các khoản nợ thuế và nghĩa vụ tài chính còn tồn đọng. Thời gian chịu trách nhiệm cá nhân kéo dài đến 05 năm kể từ ngày nộp hồ sơ giải thể lên Cơ quan ĐKKD (Căn cứ Điều 210 Luật Doanh nghiệp 2020).
Các trường hợp và điều kiện giải thể doanh nghiệp năm 2026
Không phải lúc nào doanh nghiệp cũng có thể chủ động giải thể. Căn cứ Điều 207 Luật Doanh nghiệp 2020 (đã được sửa đổi, bổ sung bởi khoản 23 Điều 1 Luật số 76/2025/QH15), doanh nghiệp chỉ thực hiện thủ tục này trong các trường hợp và điều kiện cụ thể.
04 Trường hợp dẫn đến giải thể doanh nghiệp
-
Hết thời hạn hoạt động: Doanh nghiệp kết thúc thời hạn ghi trong Điều lệ mà không thực hiện thủ tục gia hạn.
-
Giải thể tự nguyện: Xuất phát từ Nghị quyết, Quyết định của Chủ doanh nghiệp tư nhân, Hội đồng thành viên (công ty TNHH, công ty hợp danh) hoặc Đại hội đồng cổ đông (công ty cổ phần).
-
Thiếu hụt số lượng thành viên tối thiểu: Doanh nghiệp không còn đủ số lượng thành viên/cổ đông tối thiểu theo quy định trong vòng 06 tháng liên tục mà không làm thủ tục chuyển đổi loại hình doanh nghiệp.
-
Biết thu hồi Giấy chứng nhận ĐKD: Doanh nghiệp bị thu hồi Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp (trừ các trường hợp có quy định khác tại Luật Quản lý thuế 2025).
Điều kiện bắt buộc để hoàn tất giải thể
Để được chấp thuận giải thể, doanh nghiệp phải đáp ứng đầy đủ hai điều kiện tiên quyết: bảo đảm thanh toán hết tất cả các khoản nợ, nghĩa vụ tài sản khác và không trong quá trình giải quyết tranh chấp tại Trọng tài hoặc Tòa án.
Đối với doanh nghiệp bị thu hồi Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp, người quản lý có liên quan và doanh nghiệp phải cùng liên đới chịu trách nhiệm về toàn bộ các khoản nợ phát sinh, bảo đảm quyền lợi chính đáng cho các bên liên quan trước khi khép lại mã số kinh doanh.
Hy vọng những chia sẻ chi tiết từ Kế Toán Hà Nội đã giúp quý doanh nghiệp tháo gỡ được thắc mắc về điểm bắt đầu cũng như quy trình giải thể trong năm 2026. Nếu cần tư vấn sâu hơn về thủ tục chốt sổ thuế hay chuẩn bị hồ sơ giải thể trọn gói, đừng ngần ngại liên hệ với chúng tôi để được hỗ trợ chuyên nghiệp nhất.
