Việc ban hành Nghị định 253/2026/NĐ-CP ngay sau Luật Thuế thu nhập cá nhân (TNCN) mới đã thu hút sự quan tâm lớn từ giới chuyên môn. Hệ thống văn bản này ghi nhận hàng loạt sửa đổi mang tính thực tiễn cao. Có những điều chỉnh quy mô nhỏ nhưng tác động trực tiếp đến vận hành của doanh nghiệp, đồng thời cũng có cả những cơ chế hoàn toàn chưa từng xuất hiện trước đây. Kế Toán Hà Nội cô đọng 10 cập nhật mang tính cốt lõi và có tần suất xuất hiện cao nhất trong công việc ngay ở bài viết bên dưới.
1. Nâng hạn mức miễn thuế đối với tiền ăn giữa ca lên 1,2 triệu đồng/tháng
Chính sách điều chỉnh định mức tiền ăn giữa ca hoặc ăn trưa nhận được sự chú ý lớn từ khối doanh nghiệp.
-
Quy định mới: Từ ngày 01/07/2026, trường hợp doanh nghiệp chi trả trực tiếp bằng tiền mặt, phần chi tối đa 1,2 triệu đồng/người/tháng sẽ được loại trừ khỏi thu nhập chịu thuế TNCN. Nghĩa vụ thuế chỉ phát sinh đối với phần chi vượt quá hạn mức này.
-
Thay đổi so với trước đây: Mức trần cũ được áp dụng là 730.000 đồng/tháng. Do đó, việc nâng hạn mức lần này hỗ trợ rất lớn cho người lao động.
-
Lưu ý: Các hình thức cung cấp bữa ăn trực tiếp như tổ chức bếp ăn, mua suất ăn công nghiệp hoặc cấp phiếu ăn (voucher) tiếp tục được miễn thuế TNCN toàn bộ.
2. Mở rộng diện miễn thuế cho nhà ở do người sử dụng lao động xây dựng
Quy định mới đã tối ưu hóa quyền lợi cho người lao động thông qua việc xóa bỏ rào cản về mặt địa lý.
-
Thay vì chỉ giới hạn phạm vi miễn thuế tại các khu kinh tế, khu công nghiệp hoặc vùng có điều kiện kinh tế – xã hội khó khăn như trước, quy định hiện hành áp dụng rộng rãi cho mọi loại nhà ở do doanh nghiệp đầu tư xây dựng để bố trí cho nhân sự.
-
Theo đó, toàn bộ giá trị nhà ở cùng chi phí tiện ích đi kèm (điện, nước, dịch vụ phụ trợ) đều được miễn tính vào thu nhập chịu thuế của người lao động.
-
Đối với tiền thuê nhà trả thay: Trường hợp doanh nghiệp chi trả tiền thuê nhà thực tế cho bên thứ ba, khoản này vẫn tính vào thu nhập chịu thuế nhưng khống chế tỷ lệ tối đa không quá 15% tổng thu nhập chịu thuế (chưa bao gồm tiền thuê nhà).
3. Miễn thuế TNCN đối với trợ cấp thôi việc, mất việc chi cao hơn luật định
Đây là một bước đi đột phá nhằm bảo vệ quyền lợi người lao động khi chấm dứt hợp đồng.
-
Nếu doanh nghiệp chủ động chi trả trợ cấp thôi việc hoặc mất việc làm cao hơn mức tối thiểu do Luật Lao động quy định, phần chi thêm này vẫn được miễn thuế TNCN, với điều kiện khoản chi phải được quy định cụ thể tại một trong các văn bản: quy chế nội bộ, quy chế tài chính, hợp đồng lao động hoặc thỏa ước lao động tập thể.
-
Trước đây, toàn bộ phần chi vượt mức khung của luật thường bị áp thuế TNCN theo quy định chung.
4. Tăng trần mức trừ đối với bảo hiểm hưu trí tự nguyện
Chính sách mới khuyến khích xu hướng an sinh xã hội dài hạn bằng cách tăng mạnh mức giảm trừ khi tính thuế TNCN đối với quỹ hưu trí tự nguyện. Hạn mức này được nâng từ 1 triệu đồng/tháng lên 3 triệu đồng/tháng, tính gộp cho cả phần do người sử dụng lao động đóng thay và phần người lao động tự nguyện đóng góp.
5. Đưa nhiều loại hình tài sản mới vào diện chịu thuế
Để bắt kịp sự phát triển của nền kinh tế số, Nghị định hướng dẫn chi tiết việc thu thuế TNCN đối với các hoạt động chuyển nhượng mang tính thời đại, bao gồm:
-
Quyền sở hữu tên miền Internet quốc gia “.vn”.
-
Tín chỉ carbon.
-
Biển số xe cơ giới thông qua hình thức trúng đấu giá.
-
Các dạng tài sản số (bao gồm tài sản ảo, tiền mã hóa, tài sản mã hóa…).
6. Thay đổi ngưỡng khấu trừ thuế 10% đối với thu nhập vãng lai
Sửa đổi này giúp tinh gọn thủ tục hành chính cho cả cơ quan chi trả lẫn cá nhân nhận thu nhập. Từ ngày 01/07/2026, ngưỡng chi trả vãng lai phải thực hiện khấu trừ thuế 10% tại nguồn được nâng từ mức 2 triệu đồng/lần lên thành 5 triệu đồng/lần. Quy định giúp giảm bớt gánh nặng kê khai đối với các khoản thù lao giá trị nhỏ.
7. Áp dụng cơ chế giảm trừ chi phí y tế và giáo dục
Lần đầu tiên trong lịch sử quản lý thuế TNCN tại Việt Nam, người nộp thuế được phép giảm trừ trực tiếp các chi phí thực tế liên quan đến chăm sóc sức khỏe và đào tạo:
-
Hạn mức y tế: Giảm trừ tối đa 23 triệu đồng/năm cho chi phí khám chữa bệnh.
-
Hạn mức giáo dục: Giảm trừ tối đa 24 triệu đồng/năm cho chi phí học tập.
-
Tổng mức tối đa: 47 triệu đồng/năm.
-
Điều kiện áp dụng: Người nộp thuế phải cung cấp đủ hóa đơn, chứng từ hợp pháp và các khoản chi này chưa được thanh toán bởi bất kỳ nguồn bồi hoàn hay bảo hiểm nào khác.
8. Miễn thuế cho khoản tiền nhận từ ngày phép năm chưa nghỉ
Kể từ thời điểm hiệu lực 01/07/2026, khoản tiền mà người sử dụng lao động thanh toán cho người lao động đối với những ngày phép chế độ chưa nghỉ sẽ không bị tính vào thu nhập chịu thuế TNCN. Tuy nhiên, nếu doanh nghiệp chi trả vượt quá số ngày phép tiêu chuẩn theo luật định, phần vượt mức vẫn phải chịu thuế bình thường.
9. Ưu đãi miễn thuế khi chuyển nhượng chứng chỉ quỹ mở từ 2 năm
Nhằm thúc đẩy thị trường vốn dài hạn, cá nhân nắm giữ chứng chỉ quỹ mở từ đủ 2 năm trở lên sẽ được miễn thuế TNCN khi thực hiện giao dịch chuyển nhượng. Cơ chế này áp dụng đồng thời cho cả các chứng chỉ quỹ được mua trước ngày 01/07/2026 nếu đáp ứng đủ điều kiện về thời gian nắm giữ.
10. Hướng dẫn lộ trình chuyển tiếp cho kỳ tính thuế năm 2026
Điều khoản chuyển tiếp tại Nghị định giúp tháo gỡ áp lực sổ sách cho kế toán doanh nghiệp trong giai đoạn giao thoa chính sách:
-
Các khoản thu nhập phát sinh và đã kê khai từ ngày 01/01/2026 đến trước ngày 01/07/2026 (theo quy định cũ) không yêu cầu phải lập lại tờ khai thuế theo tháng hoặc theo quý.
-
Mọi sai lệch, điều chỉnh hoặc áp dụng quyền lợi mới theo Nghị định 253 sẽ được tổng hợp và xử lý đồng bộ tại thời điểm quyết toán thuế TNCN năm 2026.
Lời kết
Nhìn chung, Nghị định 253/2026/NĐ-CP mang lại cả cơ hội tối ưu chi phí cho người lao động lẫn áp lực cập nhật hệ thống quản lý cho doanh nghiệp. Việc nắm vững lộ trình áp dụng (đặc biệt là mốc 01/07/2026) sẽ giúp các HR, Kế toán chủ động hơn trong kỳ quyết toán năm.
